Myfyrdod y Mis

Myfyrdodau Byrion ar Ferched yr Hen Destament: Hanna a Mam Ichabod 

Hanna

(1 Samuel 2: 1-10)

Hannah presenting her son Samuel to the Prophet Eli gan Gerbrand van der Eeckhout (1621-1674)Gwelsom y peth o’r blaen ... diflastod rhwng Sarai ac Hagar. Y tro hwn Peninna, ail wraig Elcana’r Effraimiad, sydd byth a hefyd yn gwawdio Hanna, a oedd heb blant. Eto, daeth dydd pan anwyd mab i Hanna. Chwerthin gwnaeth Sara (Sarai) (Genesis 18:12), canu mae Hanna, nerth ei llais - cân o orfoledd, a diolchgarwch, bwrlwm o fawl. Hanna’n canmol Duw am ei drugaredd; Duw sy’n troi’r byd â’i ben i waered; Duw'r chwyldroadau mawr.

Do, gwrandawyd ei chwyn, atebwyd ei gweddi a chyflawnodd hithau ei haddewid. A Samuel yn ddigon hen i fwydo a gwisgo’i hun, aeth Hanna â’r un bach i Seilo at Eli a’i fenthyg i Dduw. Arferai Hanna o flwyddyn i flwyddyn fynd i weld Samuel. Byddai’n mynd â chot hardd newydd iddo bob tro, bob un fymryn yn fwy na’r olaf. Ychydig a wyddom amdani ar ôl hyn, dim byd mwy nag iddi ddychwelyd gydag Elcana, ei gwr, i’w chartref a bod iddynt dri o feibion a dwy o ferched.

Death of Eli gan Matthaus Merian the Elder (1593 - 1656) ‘Roedd y Philistiaid wedi goresgyn Israel ac, os nad oedd hynny’n ddigon,  wedi dwyn Arch Duw, Arch y Cyfamod. Yn arwynebol nid oedd yr Arch yn ddim byd mwy na chist ychydig yn llai na bwrdd cymundeb capel, ynddo oedd ffon Aaron, dysgl o fanna a dwy lech y Deg Gorchymyn. ‘Roedd yr Arch yn arwydd o gariad a thrugaredd Duw tuag at ei bobl, ac o lwyr ddibyniaeth y bobl ar Dduw; yn syml, ‘roedd yr Arch yn arwydd o bresenoldeb Duw gyda’i bobl. Pan syrthiodd yr Arch i ddwylo’r gelyn, credai’r Iddewon fod y berthynas rhyngddynt â Duw wedi ei dorri - pobl oeddent heb Dduw. Felly, pan aned yr un bach hwn ‘roedd Arch y Cyfamod mewn dwylo estron, y bobl heb Dduw a heb obaith yn y byd, ei daid Eli a’i dad Phinees yn gelain, poen geni wedi profi’n ormod i’w fam ... pa ryfedd iddi, gyda’i hanadl olaf, rhoddodd i’r bychan yr enw Ichabod - “Ciliodd y gogoniant o Israel” (1 Samuel 4: 21).